کتاب : مهراز شهر راز

انتشارات : شهرداری نیشابور

01 دی 1396


مهراز شهر راز

«مهراز شهر راز»، کتابی است درباره ی معماری نیشابور که «مهدی کوثری» آن را تالیف کرده است. به گزارش کلبه کتاب کلیدر این کتاب نگاهی کلی به معماری و شهرسازی نیشابور از دوران باستان تاکنون دارد. مولف در پیشگفتار درباره ی انگیزه ی خود برای تالیف این کتاب، یادآور می شود با وجود نقش بسیار پررنگ و تاثیر معماری فاخر نیشابور در شکل گیری سبک های معماری ایران در دوران اسلامی متاسفانه به دلیل تخریب های مکرر، چندان نامی از این شهر در کتب معماری به میان نیامده است. ایشان سپس به واژه ی «مهراز» اشاره می کند که در زبان پهلوی به رازیگر و در اروپا آرشیتکت معادل آن است که بعدا به صورت مهندس معمار (معمار دانشگاه دیده) رواج یافته است.
آقای «حسن نظریان» در مقدمه ی کتاب به اهمیت اهتمام مهندس کوثری در انتشار این کتاب می پردازد و می گوید: «ایشان در عین مواجهه  با کمبود شدید آثار و ابنیه ی به جا مانده از آن کلان شهر جهانی، با بهره گیری از آن چه تاکنون کاوش شده و نیز با عنایت به آثاری که در زمینه ی جغرافیای تاریخی شهر به منصه ی ظهور رسیده است، برای مخاطبان، پنجره ی روشنی رو به آن شهر پرشکوه گشوده اند.»  

در بخشی از کتاب می خوانیم:

هنگامی که ایرانیان اسلام را پذیرفتند، اکثر بناها مانند کاخ ها و آتشکده ها نقش خود را از دست دادند، تعدادی از آن ها در جنگ ها ویران گردید و بقیه هم به تدریج رو به ویرانی نهاد. دیری نگذشت که نومسلمانان اغلب آتشکده ها و زیارتگاه های بازمانده ی خود را به مسجد تبدیل کردند.
معماری ایران که تا ظهور و گسترش اسلام خصوصیات شیوه ی قبلی (پارتی) را دارا بود با آغاز گرایش مردم به این آیین مقدس چهره ی دیگری به خود گرفت و سبک جدیدی را در معماری پایه گذارد و از آن جا که خاستگاه این شیوه خراسان بوده، آن را شیوه ی خراسانی گویند.
معماری این شیوه بسیار ساده و خالی از هرگونه شکوه است. از ارتفاع زیاد و بی مورد پرهیز شده است و تا حد امکان بنا کوتاه تر ساخته شده و گچ بری و سایر تزئینات و نماسازی پرهزینه به طور کلی از بین رفته و از قرار دادن کنگره های اطراف بام نیز خودداری به عمل آمده است. مصالح بیشتر از نوع ساده و ارزان قیمت و درواقع از همان مصالحی بوده که در شیوه ی قبلی به کار می رفته است.


کتاب «مهراز شهر راز» با عنوان فرعیِ «نگاهی به معماری و شهرسازی نیشابور در گستره تاریخ» توسط شهرداری نیشابور در 188 صفحه با قیمت 21000 تومان منتشر شده است.

 

t.me/klidar



دیدگاه های شما