پایان دموکراسی

15 بهمن 1398


دموکراسی نیابتیِ امروز را با صفاتی چند می‌توان توصیف کرد: خسته، کینه‌جو، مالیخولیایی، خودفریب، سست، و غالبا بی‌فایده. ص 194
 
کتاب "پایان دموکراسی" چندمین کتابیه که دارم می‌خونم و در اون هشدار میدن افرادی مثل ترامپ می‌تونن خطری بزرگ برای دموکراسی و امثالهم باشن. 
البته تمام کتاب مربوط به ترامپ نیست اما مابین اون یکی از مثال‌های پرکاربردش به قدرت رسیدن فردی مثل ترامپه.

در بخش اول از کودتاهای مختلف صحبت می‌کنه و امکان رخ دادن اون رو در حکومت‌های مختلف میسنجه. البته همیشه کودتا، چیزی نیست که ممکنه پایانی برای دموکراسی باشه.
نکته‌ی جالب اینجاست که بعد از فجایع سیاسی و احتمالاتی مثل بیوترورسیم، در بخشی به نام "چیرگی فناوری" به مسایلی می‌پردازه که ویژه‌ی دنیای مدرن هستند. بنگاه هایی مثل فیسبوک و گوگل که خیلبی چیزها رو توی دستشون گرفتن و با سرعت تمام پیش میرن.
در همین بخش دموکراسی ناب رو پدیده‌ای وحشتناک توصیف می‌کنه و "اعدام خودسرانه" رو مثالی برای این موضوع می‌دونه. در ادامه میگه: دموکراسی نیابتی مدرن در تاریخ طولانی خود عمدتا تلاش کرده است تا این گونه اقدامات غریزی را مهار کند، و تا حدود زیادی نیز موفق بوده است. دیگر اثری از اعدام خودسرانه نیست. کسی را به شکل تحقیرآمیز دور شهر نمی‌گردانند. کسی از جامعه نفی نمی‌شود، مگر در توئیتر. ص 164

 یکی دیگه از نکاتی که در ابتدای کار گفته میشه، نقش تبلیغات در مساله دموکراسیه."اکنون رسانه‎های خبری به اندازه‌ای زیاد شده که همواره منابعی دیگر برای کسب خبر وجود دارد. ولی تعدد منابع خبری موجب سردرگمی بیشتر شده و اطمینان از صحت و سقم اخبار ممکن نیست. در این وضعیت مردم به سمت آنچه دوست دارند بشنوند متمایل می‌شوند..." ص 39

چند سطر کتاب

علوم سیاسی معاصر اصطلاحات مختلفی برای توصیف این وضعیت دارد: «دموکراسی حضار»، «دموکراسی تماشاچیان»، یا «دموکراسی همه پرسی». این اصطلاحات بسیار ملایم به نظر می‌رسد. شاید عبارت «دموکراسی زامبی» مناسب‌تر به نظر آید. در مجموع منظور از این واژه‌ها آن است که مردم به تماشای نمایشی مشغول‌اند و تنها نقش مردم در این نمایش آن است که به تناسب موقعیت کف بزنند یا خیر. دموکراسی به نمایشی استادانه و پیچیده تبدیل شده و به گونه‌ای روزافزون نقش بازیگران چیره دست که قادر به همه پرسی (رفراندوم) در بسیاری ازدموکراسی‌ها گواه این وضعیت است. هرچند همه‌پرسی روشی دموکراتیک به نظر می‌آید ولی در واقع چنین نیست. همه‌پرسی یعنی اینکه تماشاگران صحنه سیاست را برای پاسخ آری یا نه به پیشنهادی که خود در آن نقشی نداشتند به روی صحنه بیاوریم. پس از اینکه مردم آری یا نه گفتند، همان سیاستمدارانی که پیشنهاد را طرح و جمله‌بندی کرده‌اند به کار خود بازمی‌گردند و تصمیمات لازم را درباره‌ی آنچه خود از پیشنهاد می‌فهمند اتخاذ می‌کنند، در حالی که رای دهندگان گریزی جز تماشای وضعیت ندارند و بسیاری از آنان از اینکه هیچ نقشی در روند تصمیم‌گیری به آنان واگذار نشده دچار استیصال و بیهودگی می‌شوند.

ص 53

📗پایان دموکراسی، دیوید رانسیمن، مترجم: حسین پیران، نشر نو، 260 ص، قیمت: 37 هزار تومان

یادداشت از: کلیدر/ مهرنوش چمنی

عنوان اصلی: How Democracy Ends

نویسنده: David Runciman

t.me/klidar



دیدگاه های شما