ساز و کار فاشیسم

09 آذر 1398


شاید باورش براتون سخت باشه اما باید بگم همه جا وضعیت مثل اینجا گل و بلبل نیست! بله، تازه اگه بگم هنوز حکومت‌های فاشیستی داریم که شاخ در میارین!!

در مورد عنوان کتاب توضیح بدم؛ خب ممکنه اون «ما» و «آن‌ها» سوالات زیادی رو براتون ایجاد کنه. یکی از آشکارترین نشانه‌های فاشیسم تفرقه انداختنه و هدف از این کار تفکیک مردم به دو دسته‌ی «ما» و «آن‌ها»ست. «ما» بهترینیم، «ما» همواره در حال پیشرفت و تلاشیم، «آن‌ها» تن‌پرورانی بیش نیستند، حیات «آن‌ها» وابسته به تولیدات ماست. حالا این «آن‌ها» می‌تونن داخل کشور باشند یا کیلومترها دورتر: «کشورهایی دوباره به تبلیغات فاشیستی متوسل شده‌اند و وانمود می‌کنند که به مملکت حمله شده و خارجی‌ها چه در داخل و چه در آن سوی مرزها تهدید و خطر به حساب می‌آیند. بیگانه‌هراسی به ساختار فاشیسم انسجام می‌بخشد.»

نویسنده، مطالب این کتاب رو فقط به حکومت‌های فاشیستیِ گذشته محدود نکرده و همینطور که بالاتر اشاره کردم، معتقده فاشیسم و نازیسم هنوز زنده‌ست. «جیسن استنلی»، برای نمونه‌های بارز فاشیسم امروزی، سراغ کشورهایی رفته که درگیر انواع ملی‌گرایی افراطی هستند: «اخیرا انواع گوناگون ملی‌گرایی افراطی راست‌گرا بر کشورهای مختلفی در سراسر جهان مسلط شده‌اند: این فهرست شامل روسیه، مجارستان، لهستان، هند، ترکیه و ایالات متحده می‌شود. ارائه‌ی اصلی فراگیر درباره‌ی این پدیده همواره پیچیده بغرنج بوده، چون شرایط هر کدام از این کشورها اغلب یگانه و منحصربه‌فرد است. اما طرح چنین اصلی در زمانه‌ی کنونی اجتناب‌ناپذیر است. من عنوان «فاشیسم» را برای برخی گونه‌های ملی‌گرایی افراطی (مثل ملی‌گرایی بر اساس نژاد، مذهب، فرهنگ) برگزیدم که در آن‌ها یک رهبر دیکتاتور نماینده‌ی ملت است و در مقام آن‌ها حرف می‌زند.»

تمام مضامین این کتاب در مورد دنیای امروزه و به قول مترجم «نسخه‌ای روزآمد از مفاهیم کلاسیک در باب فاشیسم». 

چند سطر کتاب

تلاش مشابهی از سوی ملی‌گرایان در سراسر جهان برای تغییر برنامه‌ی درسی در حال وقوع است، از جمله کشور ترکیه که رئیس‌جمهور آن، رجب طیب اردوغان، طی یکی از نخستین اقدامات خود پس از کودتای ناکام علیه او در سال 2016، بیش ازپنج‌هزار نفر از مدیران و اعضای آکادمیک را ازسِمتشان در دانشگاه‌های ترکیه اخراج کرد، چون به داشتن تمایلات دموکراسی‌خواهی یا چپ‌گرایی مظنون بودند. بسیاری روانه‌ی زندان شدند. عصمت‌ آکجا، استاد علوم سیاسی، که از کار خود در دانشگاه فنی یلدیز استانبول برکنار شد، در مصاحبه‌ای با صدای آمریکا در فوریه 2017 گفت: «کسانی که تصفیه شدند صرفا طرفداران چپ‌گرای دموکرات نبودند، آن‌ها اندیشمندان بسیار برجسته و آکادمیسین‌های بسیار شایسته‌ای بودند. با اخراج آن‌ها دولت به قلب آموزش عالی لطمه می‌زند و به قلب دانشگاه این کشور حمله می‌کند.» در سال 2017، پس از پیروزی در همه‌پرسی‌ای که به اردوغان قدرتی تازه، گسترده و دیکتاتورگونه می‌داد، برنامه‌ی درسی تازه‌ای برای مراکز آموزشی معرفی شد. هدف این برنامه‌ها کمرنگ‌کردن آرمان‌های سکولار و حذف نظریه‌های علمی بود که، مثل نظریه‌ی تکامل، با ایدئولوژی مذهبی همخوانی نداشت.

 ص56

▪️ساز و کار فاشیسم: سیاست ما و آن‌ها، جیسن استنلی، بابک تختی، نشر نگاه، چاپ اول 1398، 176صفحه، قیمت: 26500تومان

یادداشت از: کلیدر/ سعیده تیموری
عنوان اصلی: How Fascism Works: The Politics of Us and Them
نام نویسنده: Jason Stanley

▫️  t.me/klidar



دیدگاه های شما