کودکِ فلسفی

11 آبان 1398


#«بزرگتر بشی خودت می‌فهمی»
 این جوابی بود که بزرگترهای من در کودکی به سوالات من می‌دادند. از این دست جواب‌ها که باعث می‌شه کودک بی‌خیال سوالش بشه و درباره‌ش کنجکاوی نکنه، زیاده. اما جانا مورلون معتقده می‌تونیم با جواب درست به سوالات فلسفی کودکان، حس کنجکاوی اون‌ها رو برانگیخته‌تر کنیم و همچنین با دید بازتری دنیا رو ببینند و «اولین‌ها» رو تجربه کنند. البته که این تنها نکته‌ی مثبت این ماجرا نیست. نویسنده در این مورد فرزندان خودش رو مثال زده که همین بی‌جواب نگذاشتن سوالات فرزندانش، باعث شده در مورد مسائل اخلاقی مربوط به سنشون (مثلا مصرف الکل و دخانیات) راحت‌تر با هم صحبت کنند و از منظرهای متفاوت به این موضوع نگاه کنند. 

در فصل اول نویسنده یک پیش‌زمینه کلی برای خواننده ارائه داده و به بیشتر سوالاتِ خواننده در همین فصل پاسخ داده: چه سوالاتی فلسفی هستند؟ چگونه سوالات فلسفی ایجاد کنیم؟ چه فرقی بین «فلسفه‌خوانی» و «فلسفه‌ورزی» هست؟ و...
و اما برای خواننده‌ای که فکر می‌کنه تفکر درباره‌ی مسائل فلسفی با کودکان، داشتن پیشینه‌ی فلسفی ضروریه: «فلسفه از آنِ همه‌ی ماست. شرم‌آور است بعضی فکر می‌کنند فلسفه رشته‌ای محدود و مخصوص حرفه‌ای‌هایی است که خود را وقف تفکر درباره‌ی پرسش‌های بی‌ارتباط با جنبه‌های عملی زندگی می‌کنند. هرگاه درباره‌ی نحوه‌ی توجیه یک عمل تفکر کنید، درباره‌ی واقعیت چیزی شک کنید، از ادعای درستی چیزی حمایت کنید، درگیر تفکر فلسفی شده‌اید.»/ ص35

باید اعتراف کنم که با این هدف کتاب رو می‌خواستم بخونم که اگر روزی یک کودک، سوالی فلسفی از من کرد چه جوابی بهش بدم! ولی الان نظرم اینه که همه‌ی کسانی که در تلاشند «فلسفه‌ورزی» کنند باید نگاهی به این کتاب بندازند. سوالات کتاب عجیب ذهنتون رو مشغول می‌کنه. 

اگر می‌خواین همت کنید و زین پس سوالات کودکان رو جدی بگیرید‌، یک سری کتاب از #نشر_افق با عنوان «فیلسوف کوچک» داریم که به کودکان کمک می‌کنه سوالات فلسفی براشون ایجاد بشه. 

چند سطر کتاب

پرسش درباره‌ی اینکه آیا قوانین اخلاقی از طرف خدا آمده‌اند و اگر این‌طور باشد، چه معنایی برای زندگی ما دارند، به مسئله‌ای می‌پردازد که فیلسوفان، براساس گفت‌گوی افلاطون با نام اوتیفرون، آن را «مسئله‌ی اوتیفرون» می‌نامند. در این اثر، اوتیفرون علیه پدرش به اتهام «بی‌دینی» شکایت می‌کند. سقراط می‌گوید: چون اوتیفرون این شکایت را انجام داده است، باید به طور کامل مطمئن باشد که معنای دین‌داری و پارسایی را می‌داند. همان‌طور که اوتیفرون تلاش می‌کند تعریف خود را از پارسایی توضیح دهد، می‌گوید پارسایی هر چیزی است که خدایان دوست داشته باشند. سقراط می‌پرسد: «آیا چیزی را که خدایان دوست دارند محبوب خداست یا اینکه چون محبوب خداست خدایان دوستش دارند؟»

ص144

کودک فلسفی، نویسنده: جانا مورلون، مترجم: مرتضی براتی، نشر لگا، چاپ اول 1398، 221 صفحه، قیمت: 39000 تومان 

عنوان اصلی: The Philosophical Child
نام نویسنده: Jana Mohr Lone

▫️  t.me/klidar ▫️instaklidar



دیدگاه های شما