کتاب انسان خردمند

30 اردیبهشت 1398


 

افراد به دلایل مختلفی کتاب می‌خوانند. برای لذت، یادگیری، هیجان، وقت‌کشی، کسب تجربه و....گاهی هم لیست‌هایی می‌بینیم که در آن کتاب‌های توصیه شده قرار دارند. صد کتاب قرن که باید خواند، ده کتاب برتر تاریخی، پنجاه کتاب پرفروش دنیا و غیره. من هم این هفته کتابی را معرفی خواهم کرد که شاید بتوان در لیست ده کتاب واجب برای مطالعه قرار داد: "انسان خردمند (تایخ مختصر بشر) "نوشته‌ی "یووال نوح هراری". نویسنده‌ی این کتاب جنجالی و پرفروش، دکتری تاریخ از دانشگاه آکسفورد انگلستان دارد و در حال حاضر در دانشگاه اورشلیم به تدریس تاریخ مشغول است. این کتاب طبق آمار، پس از چاپ به سرعت مشهور و به بیش از سی زبان مختلف در دنیا ترجمه شد.

هراری در این کتاب به بررسی تاریخ انسان در روی کره زمین و مخصوصا گونه‌ی خاص آن معروف به «انسان خردمند» که ما از اعقاب آن‌ها هستیم، پرداخته است. بله درست فهمیدید، یکی از گونه‌های انسان! برای بشری که همیشه تصور می‌کرد یک گونه خاص و منحصر به فرد روی کره زمین است و در چشم برهم‌زدنی روی زمین ظاهر شده، شنیدن چنین حرفی بس ناگوار و دشوار خواهد بود، اما با توجه به تحقیقات باستان‌شناسی و انسان‌شناسی و پیشرفت‌های علمی، شواهد بی‌شماری برای اثبات این مدعا و شرح تاریخ انسان روی کره زمین وجود دارد. آقای هراری، در این کتاب به سیر تحولات انسان در مراحل مختلف اشاره کرده که در مقدمه‌ی مترجم به "انقلاب شناختی" از آن یاد می‌شود. در این مرحله بشر توانست ارتباط زبانی را تغییر دهد و با کمک تخیل خود، نظم و سازمان‌های خیالی مثل پول را به وجود آورد.


اما این نویسنده در ایران مخالف‌هایی هم دارد. ظاهرا مهم‌ترین دلیل مخالفت این افراد، یهودی بودن این نویسنده است اما تصور نمی‌کنم به دلیل یهودی بودن بتوان کسی را کلا زیر سوال برد. اگر تصور می‌کنید این کتاب حرفی برای گفتن ندارد، پس از مطالعه‌ی آن نترسید. ولی این نکته را به یاد داشته باشید که حتی اگر قصد مخالفت دارید، باز هم اول باید آن را مطالعه کنید. نخوانده نمی‌شود محکوم کرد. گرچه هنر نزد ایرانیان است و بس! 

نویسنده در جایی می‌گوید «من همه را ترغیب می‌کنم تا فارغ از اعتقاداتشان روایات اساسی موجود در دنیا را زیر سوال ببرند و تحولات گذشته را به علایق کنونی مربوط سازند و از مباحث جنجالی نهراسند.» من هم به همه دوستان اهل فکر توصیه می‌کنم، فارغ از دیدگاه خاصی که در مورد انسان و آفرینش دارند، نگاهی موشکافانه و دقیق به این کتاب انداخته و بی‌طرف به بررسی نکات مطرح شده در آن بپردازند.

◀️ #چند_سطر_کتاب 

انسان مدت‌ها پیش از تاریخ وجود داشته است. موجوداتی که شباهت زیادی به انسان نوین داشتند ابتدا حدود 2.5 میلیون سال پیش پا به عرصه‌ی حیات گذاشتند. اما، تا نسل‌ها بعد، با هزارها موجود دیگری که در کنارشان روی کره زمین می‌زیستند تفاوتی نداشتند. اگر می‌توانستیم دو میلیون سال پیش گشت‌و‌گذاری در شرق آفریقا داشته باشیم، ممکن بود به تصویرهای آشنایی از انسان‌ها برخورد کنیم: مادران نگران در حال نوازش نوزادانشان؛ کودکان شاد و خندان در حال بازی در گل‌و‌لای؛ جوانان یاغی که علیه استبداد اجتماعی می‌شوریدند؛ سالمندان خسته و بی‌جانی که فقط می‌خواستند به حال خودشان باشند؛ مردان تنومند و زورگویی که سینه ستبر می‌کردند تا از زیبارویان محله دلربایی کنند و مادرسالاران پیر و دانایی که سرد وگرم زندگی را چشیده بودند. این انسان‌های اولیه عشق می‌ورزیدند، بازی می‌کردند، طرح مراوده و دوستی می‌ریختند، و برای قدرت و مقام می‌جنگیدند؛ درست مثل شامپانزه‌ها و میمون‌ها و فیل‌ها. انسان در آن زمان موجود خارق‌العاده‌ای نبود. هیچ‌کس حتی ذره‌ای فکرش را نمی‌کرد که اخلافش در آینده کره‌ی ماه را فتح کنند، اتم بشکافند، رمز ژنتیکی را بگشایند و کتاب تاریخ را بنویسند. مهم‌ترین چیزی که لازم است درباره‌ی انسان اولیه بدانیم این است که او موجود ناچیزی بود که تاثیرش بر محیط بیش از گوریل‌ها و کرم‌های شب‌تاب یا عروس‌های دریایی نبود. ص24

📕 انسان خردمند/ نویسنده: یووال نوح هراری/ / برگردان: # نیک_گرگین / 621 صفحه/ #نشر_نو

یادداشت از: کلیدر/ مهرنوش چمنی

@KLIDAR



دیدگاه های شما